Göbeklitepe: tarihin sıfır noktası
Şanlıurfa'daki Göbeklitepe'nin anıtsal yapıları yaklaşık 11 bin yıl önce, tarımın henüz yaygınlaşmadığı bir dönemde inşa edildi.
Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusunda bulunan bir arkeolojik alandır. Buradaki yapıların MÖ 9600 ile 8200 yılları arasında, yani Neolitik dönemin başında yapıldığı tahmin ediliyor.
Alanın en dikkat çekici buluntuları, daireler hâlinde dizilmiş T biçimli büyük dikilitaşlardır. Bazıları 5 metreye yaklaşan bu taşların üzerinde tilki, yaban domuzu, yılan ve akbaba gibi hayvan kabartmaları bulunur; bazıları ise insan kolları ve elleriyle stilize edilmiş insan figürlerini andırır.
Göbeklitepe'yi önemli kılan, bu anıtsal yapıların henüz yerleşik tarımın yaygınlaşmadığı bir dönemde avcı-toplayıcı topluluklar tarafından yapılmış olmasıdır. Bu bulgu, insanlığın yerleşik hayata geçiş sürecine dair düşünceleri büyük ölçüde değiştirdi.
Göbeklitepe 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.